Hoc kế toán thực hành ở thanh hóa
Xuất hàng tiêu dùng nội bộ là nghiệp vụ phát sinh phổ biến trong nhiều doanh nghiệp hiện nay.
Do đó, việc hạch toán kế toán xuất hàng tiêu dùng nội bộ đúng quy định không chỉ giúp phản ánh chính xác
chi phí mà còn hạn chế rủi ro trong quá trình quyết toán và kiểm tra thuế.
-
Hàng tiêu dùng nội bộ là gì?
Hàng tiêu dùng nội bộ là khái niệm dùng trong kế toán và thuế để chỉ hàng hóa, sản phẩm được doanh nghiệp
sử dụng cho mục đích nội bộ chứ không để bán ra ngoài thị trường. Đây có thể là hàng hóa dùng để:
- Phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh (ví dụ: nguyên vật liệu chuyển từ kho này sang kho khác trong cùng doanh nghiệp);
- Sử dụng trong hoạt động quảng cáo, tiếp thị nội bộ;
- Biếu tặng, khuyến mãi nội bộ;
- Tiêu dùng trong nội bộ doanh nghiệp (cho cán bộ, nhân viên);
- Xuất giữa các đơn vị hạch toán phụ thuộc trong cùng một công ty
Hàng tiêu dùng nội bộ là khái niệm chỉ việc sử dụng các loại hàng hóa, dịch vụ, thành phẩm (hoặc bán thành phẩm)
cho các hoạt động trong nội bộ doanh nghiệp.
Phân loại hàng tiêu dùng nội bộ:
– Phân loại theo mục đích sử dụng:
- Hàng tiêu dùng nội bộ phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh,
- Hàng tiêu dùng nội bộ không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.
– Phân loại theo phương thức sử dụng:
- Tiêu dùng nội bộ: Là việc sử dụng các loại hàng hóa, dịch vụ, thành phẩm (hoặc bán thành phẩm) trong nội bộ là khâu tiêu dùng.
- Luân chuyển nội bộ: Là việc sử dụng các loại hàng hóa, dịch vụ, thành phẩm (hoặc bán thành phẩm) để làm vật tư đầu
vào cho một quá trình sản xuất thành phẩm tiếp theo, hoặc đơn thuần là chuyển kho giữa các đơn vị trong doanh nghiệp.
-
Về thuế GTGT, thuế TNDN đối với hàng tiêu dùng nội bộ
2.1. Thuế GTGT
Nghị định 181/2025/NĐ-CP hưỡng dẫn Luật thuế GTGT 2024 quy định:
Điều 6. Giá tính thuế đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ, biếu, tặng, cho và hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại
-
Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ, biếu, tặng, cho là giá tính thuế giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh các hoạt động này. Trong đó, hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng nội bộ là hàng hóa, dịch vụ do cơ sở kinh doanh xuất hoặc cung cấp sử dụng cho tiêu dùng, không bao gồm:
-
a) Hàng hóa, dịch vụ sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh của cơ sở kinh doanh như hàng hóa được xuất để chuyển kho nội bộ, xuất vật tư, bán thành phẩm, để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh trong một cơ sở kinh doanh.
- b) Hàng hóa, dịch vụ do cơ sở kinh doanh xuất hoặc cung cấp sử dụng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh (bao gồm cả tài sản cố định do cơ sở kinh doanh tự xây dựng, tự sản xuất).
….
Cơ sở kinh doanh có hàng hóa, dịch vụ quy định tại điểm a, b, c khoản này thì không phải tính thuế giá trị gia tăng.
Theo quy định này thì:
- Hàng tiêu dùng nội bộ sử dụng với mục đích phục vụ sản xuất kinh doanh thì không phải tính, nộp thuế GTGT.
- Hàng tiêu dùng nội bộ sử dụng với mục đích luân chuyển nội bộ phục vụ sản xuất kinh doanh thì không phải tính, nộp thuế GTGT.
- Hàng tiêu dùng nội bộ sử dụng không phục vụ sản xuất kinh doanh thì phải tính, nộp thuế GTGT.
2.2. Thuế TNDN
Theo hướng dẫn tại điểm d, khoản 3 Điều 8 Nghị định 320/2025/NĐ-CP như sau:
Điều 8. Doanh thu
…..
Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế đối với một số trường hợp được quy định cụ thể như sau:
….
d) Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để trao đổi, tiêu dùng nội bộ (không bao gồm hàng hóa, dịch vụ sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp) được xác định theo giá bán của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm trao đổi, tiêu dùng nội bộ;
Như vậy:
- Nếu hàng hóa, dịch vụ xuất tiêu dùng nội bộ sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất kinh doanh (thuộc nội bộ doanh nghiệp) thì không phải ghi nhận doanh thu.
- Nếu hàng hóa, dịch vụ xuất tiêu dùng nội bộ không để sử dụng để tiếp tục quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp thì sẽ phải ghi nhận doanh thu: được xác định theo giá bán của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương trên thị trường tại thời điểm trao đổi, tiêu dùng nội bộ
-
Về việc xuất hoá đơn hàng tiêu dùng nội bộ
Căn cứ theo Điều 4, Nghị định 123/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung bởi Điểm a Khoản 3 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/06/2025) về hóa đơn chứng từ như sau:
Điều 4. Nguyên tắc lập, quản lý, sử dụng hóa đơn, chứng từ
Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua (bao gồm cả các trường hợp hàng hóa,
dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi,
trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất);
xuất hàng hóa dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa) và các trường hợp lập hóa
đơn theo quy định tại Điều 19 Nghị định này. Hóa đơn phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định tại Điều 10 Nghị định này.
Trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử phải theo định dạng chuẩn dữ liệu của cơ quan thuế theo quy định tại Điều 12 Nghị định này.
Như vậy:
TH1: Nếu xuất hàng để tiêu dùng nội bộ sử dụng với mục đích không phục vụ sản xuất kinh doanh thì thực hiện xuất hoá đơn như đối với trường hợp bán hàng hoá, dịch vụ thông thường. (ví dụ: tặng, trả thay lương cho người lao động)
TH2: Khi xuất hàng tiêu dùng nội bộ sử dụng với mục đích phục vụ sản xuất kinh doanh thì phải thực hiện xuất hoá đơn.
TH3: Trường hợp xuất hàng để luân chuyển nội bộ thì không phải xuất hóa đơn. (ví dụ: luân chuyển hàng nội bộ giữa các đơn vị trong cùng một cơ sở sản xuất, kinh doanh)
Lưu ý: Giao dịch bán hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ giữa các đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc trong cùng một công ty,
tổng công ty có thể được hiểu là giao dịch bán hàng nội bộ. Khi đó, kế toán cần xác định thế nào là đơn vị trực thuộc hạch toán phụ thuộc.
Vấn đề này căn cứ vào việc tổ chức bộ máy kế toán và phân cấp hạch toán, phân cấp quản lý kinh tế tại các đơn vị trực thuộc
không có tư cách pháp nhân hạch toán phụ thuộc.
Việc lập hóa đơn, hoặc các chứng từ luân chuyển nội bộ trong các nghiệp vụ trên được thực hiện theo Nghị định số
123/2020/NĐ-CP ( được sửa đổi bổ sung tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP) về các Quy định về Hóa đơn, chứng từ.
-
Hạch toán hàng tiêu dùng nội bộ
Hiện tại các doanh nghiệp tại Việt Nam đang thực hiện chế độ kế toán doanh nghiệp theo hướng dẫn tại một trong hai thông tư sau:
- Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC) của Bộ Tài chính về hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp
- Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 của Bộ Tài chính về hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa
Về hạch toán hàng tiêu dùng nội bộ theo chế độ kế toán được hướng dẫn theo các thông tư nêu trên đều được hạch toán giống nhau, cụ thể:
- Khi doanh nghiệp xuất kho sản phẩm để tiêu dùng nội bộ:
Nợ các TK 641, 642, 241, 211,…
Có TK 155 – Sản phẩm
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (nếu có).
-
Khi doanh nghiệp xuất hàng hóa để tiêu dùng nội bộ
Nợ các TK 641, 642, 241, 211,…
Có TK 156 – Hàng hóa
Có TK 333 – Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (nếu có).
-
Trường hợp sản phẩm sản xuất ra được sử dụng tiêu dùng nội bộ ngay hoặc tiếp tục xuất dùng cho hoạt động XDCB không qua nhập kho, ghi:
Nợ các TK 241, 641, 642,…
Có TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang.
-
Khi sử dụng dịch vụ tiêu dùng nội bộ, ghi:
Nợ các TK 641, 642
Có TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (nếu có).
-
Trường hợp xuất sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế TTĐB để tiêu dùng nội bộ, cho, biếu, tặng, khuyến mại, quảng cáo không thu tiền, ghi:
Nợ các TK 641, 642,…
Có các TK 154, 155,…
Có TK 3332 – Thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có).
-
Trường hợp xuất sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế bảo vệ môi trường để trao đổi, tiêu dùng nội bộ, tặng cho, ghi:
Nợ các TK 641, 642,…
Có các TK 152, 154, 155
Có TK 33381 – Thuế bảo vệ môi trường (nếu có).
Đối với sản phẩm, hàng hóa tiêu dùng nội bộ cho hoạt động bán hàng, căn cứ vào chứng từ liên quan, doanh nghiệp ghi:
Nợ TK 641 – Chi phí bán hàng
Có các TK 155, 156,…
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (nếu có).
-
Đối với sản phẩm, hàng hóa tiêu dùng nội bộ sử dụng cho mục đích quản lý; Sản phẩm, hàng hóa dùng để biểu, tặng, ghi:
Nợ TK 642 – Chi phí quản lý doanh nghiệp
Có các TK 155, 156,…
Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (nếu có).
Việc hạch toán xuất hàng tiêu dùng nội bộ không chỉ dừng lại ở ghi nhận kế toán mà còn liên quan chặt chẽ đến các quy định về thuế và quản lý chi phí.
Do đó, kế toán doanh nghiệp cần thực hiện đúng quy trình, chứng từ và nguyên tắc hạch toán để tránh rủi ro khi thanh tra,
kiểm tra thuế, đồng thời góp phần quản lý hiệu quả nguồn lực nội bộ.
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO KẾ TOÁN THỰC TẾ – TIN HỌC VĂN PHÒNG ATC
DỊCH VỤ KẾ TOÁN THUẾ ATC – THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP ATC
Địa chỉ:
Số 01A45 Đại lộ Lê Lợi – Đông Hương – TP Thanh Hóa
( Mặt đường Đại lộ Lê Lợi, cách bưu điện tỉnh 1km về hướng Đông, hướng đi Big C)
Tel: 0948 815 368 – 0961 815 368
Hoc ke toan thuc hanh o Thanh Hoa
Dia chi ke toan o Thanh Hoa
